Điều tôi học được từ một tiết dạy không thành công

Mở đầu: Khi tiết học kết thúc trong cảm giác nặng nề

Không phải tiết dạy nào cũng trọn vẹn. Có những tiết học kết thúc mà giáo viên bước ra khỏi lớp với cảm giác nặng nề, dù mọi thứ trên giấy tờ vẫn “đúng”. Tôi đã từng trải qua một tiết dạy như vậy – một tiết dạy không thành công theo đúng nghĩa của nó.

Điều đáng nói là tiết học đó không thất bại vì thiếu chuẩn bị, mà thất bại vì tôi đã không đọc đúng lớp học của mình.

Một tiết dạy được chuẩn bị rất kỹ

Trước tiết học ấy, tôi chuẩn bị khá cẩn thận. Nội dung rõ ràng, hoạt động được sắp xếp hợp lý, thời gian được tính toán vừa đủ. Tôi tự tin rằng mình đã sẵn sàng.

Khi bước vào lớp, tôi triển khai bài theo đúng kế hoạch. Nhưng ngay từ những phút đầu, không khí lớp học đã không như tôi mong đợi. Học sinh tham gia hời hợt, phản hồi chậm và thiếu sự kết nối.

Khi bước vào lớp, tôi triển khai bài theo đúng kế hoạch

Khi giáo viên cố gắng “kéo” tiết học đi đúng hướng

Nhận ra tiết học không suôn sẻ, tôi bắt đầu cố gắng kiểm soát nhiều hơn. Tôi nói nhiều hơn, giải thích kỹ hơn, thúc đẩy hoạt động nhanh hơn với hy vọng lớp học sẽ “bắt nhịp” lại.

Nhưng càng cố gắng, tôi càng cảm thấy lớp học xa mình hơn. Học sinh nghe, làm theo, nhưng không thật sự nhập cuộc. Tiết học vẫn trôi đi, nhưng hiệu quả thì không cải thiện.

Khoảnh khắc tôi nhận ra tiết dạy đã không ổn

Đến cuối tiết, khi nhìn lại sản phẩm học tập của học sinh, tôi biết rõ rằng tiết học đó chưa đạt được mục tiêu. Không phải vì học sinh không làm được, mà vì các em chưa thật sự hiểu và chưa được tham gia đúng nghĩa.

Khoảnh khắc ấy khiến tôi buộc phải thừa nhận: tiết dạy này không thành công.

Thất bại không đến từ nội dung bài học

Sau khi bình tĩnh nhìn lại, tôi nhận ra rằng vấn đề không nằm ở nội dung. Bài học đó vẫn phù hợp, vẫn cần thiết. Vấn đề nằm ở cách tôi triển khai khi lớp học không ở trạng thái sẵn sàng.

Tôi đã quá tin vào kế hoạch sẵn có, mà quên mất rằng lớp học luôn thay đổi theo từng ngày, từng giờ.

Tôi đã quá tin vào kế hoạch sẵn có

Khi giáo viên không chịu điều chỉnh kịp thời

Điều tôi tiếc nhất sau tiết học đó là mình đã không dừng lại sớm hơn. Tôi đã thấy dấu hiệu lớp học mệt, nhưng vẫn cố đi tiếp. Tôi đã thấy học sinh lúng túng, nhưng không kịp thay đổi cách tiếp cận.

Sự chậm trễ trong điều chỉnh ấy khiến cả tiết học trôi qua trong trạng thái gượng ép.

Tiết dạy không thành công không đồng nghĩa với giáo viên kém

Một bài học lớn tôi rút ra là: một tiết dạy không thành công không nói lên năng lực của giáo viên, nhưng nó nói lên rất nhiều về cách giáo viên phản ứng trước tình huống thực tế.

Nếu giáo viên dám nhìn thẳng vào tiết dạy chưa ổn, họ sẽ học được nhiều hơn so với việc cố gắng che giấu hay bỏ qua.

Điều tôi học được sau tiết dạy ấy

Từ tiết dạy không thành công đó, tôi học được vài điều rất quan trọng:

• Không nên quá phụ thuộc vào kế hoạch đã chuẩn bị
• Phải quan sát lớp học nhiều hơn là quan sát giáo án
• Cần dừng lại kịp thời khi thấy lớp học không theo kịp
• Sự linh hoạt quan trọng hơn việc “dạy đủ” nội dung

Những điều này không có trong giáo án, nhưng lại quyết định chất lượng tiết học.

Tôi dành thời gian nghĩ lại từng đoạn, từng phản ứng của học sinh và của chính mình.

Khi tôi cho phép mình nhìn lại một cách trung thực

Sau tiết dạy đó, tôi không vội quên đi. Tôi dành thời gian nghĩ lại từng đoạn, từng phản ứng của học sinh và của chính mình. Không phải để tự trách, mà để hiểu mình cần thay đổi điều gì.

Chính sự nhìn lại trung thực ấy giúp tôi tránh lặp lại những sai lầm tương tự trong những tiết học sau.

Thất bại nhỏ giúp tiết dạy sau tốt hơn

Nhờ tiết dạy không thành công đó, tôi dạy chậm hơn ở những tiết sau, lắng nghe học sinh nhiều hơn và sẵn sàng thay đổi khi cần thiết. Những tiết học tiếp theo không hoàn hảo, nhưng hiệu quả hơn rõ rệt.

Tôi nhận ra rằng một thất bại nhỏ, nếu được nhìn nhận đúng cách, có thể trở thành điểm khởi đầu cho sự cải thiện.

Kết luận: Tiết dạy không thành công cũng là một bài học

Không ai muốn có một tiết dạy không thành công. Nhưng trong nghề giáo, điều đó là không tránh khỏi. Quan trọng không phải là tránh mọi thất bại, mà là học được gì từ những tiết học chưa trọn vẹn.

Khi giáo viên dám nhìn lại, dám điều chỉnh và dám thay đổi, những tiết dạy không thành công sẽ không còn là gánh nặng, mà trở thành những bài học quý giá trong hành trình dạy học lâu dài.

Khi học sinh không làm theo kế hoạch của giáo viên