Áp lực của cuộc thi giáo viên giỏi và thực tiễn lớp học không giống nhau

Khi chuẩn bị cho cuộc thi giáo viên giỏi, tôi từng tin rằng nếu làm thật tốt ở lớp học hằng ngày thì bước vào hội thi sẽ không có nhiều khác biệt. Dạy vẫn là dạy, học sinh vẫn là học sinh, chỉ thêm vài ánh mắt dự giờ và một chút áp lực tâm lý.

Nhưng càng đi sâu vào quá trình chuẩn bị và tham gia cuộc thi, tôi càng nhận ra một điều rõ ràng: áp lực của cuộc thi và thực tiễn lớp học không giống nhau, dù bề ngoài chúng có vẻ rất gần.

Áp lực bắt đầu từ trước khi bước vào lớp

Áp lực của cuộc thi không chỉ xuất hiện trong giờ dạy, mà bắt đầu từ rất sớm. Từ khâu chọn bài, chuẩn bị nội dung, tập dượt, chỉnh sửa từng chi tiết nhỏ. Mỗi quyết định đều đi kèm với câu hỏi: liệu như vậy đã “đúng tinh thần thi” chưa?

Trong khi đó, ở lớp học thường ngày, tôi hiếm khi tự hỏi như vậy. Tôi chỉ nghĩ đến việc học sinh có hiểu không, có theo kịp không, có cần điều chỉnh gì không.

THI XONG, TÔI ĐƯỢC TẶNG HOA CHÚC MỪNG ĐẠT THÀNH TÍCH CAO

Khi mục tiêu của tiết dạy thay đổi

Ở lớp học hằng ngày, mục tiêu của tôi khá rõ ràng: học sinh hiểu bài, tham gia và tiến bộ so với chính các em. Nhưng khi bước vào cuộc thi, mục tiêu ấy dần bị chia nhỏ.

Ngoài học sinh, tôi còn phải nghĩ đến người dự giờ, đến yêu cầu đánh giá, đến cấu trúc của một tiết dạy “đẹp”. Chính lúc đó, tôi nhận ra rằng mục tiêu của tiết dạy đã không còn đơn thuần như trước.

Thực tiễn lớp học không luôn “đúng kịch bản”

Lớp học thực tế luôn có những điều ngoài dự kiến: học sinh mệt, học sinh chậm, học sinh phản ứng khác với mong đợi. Trong ngày thường, tôi dễ chấp nhận điều đó và linh hoạt điều chỉnh.

Nhưng trong giờ dạy thi, mỗi sai lệch nhỏ đều khiến tôi lo lắng. Tôi sợ tiết học đi chệch khỏi những gì đã chuẩn bị, sợ mất thời gian, sợ không đạt được sự trọn vẹn như mong muốn.

Khi giáo viên tự tạo thêm áp lực cho chính mình

Một điều tôi nhận ra khá muộn là: phần lớn áp lực đến từ chính giáo viên, không phải từ học sinh. Tôi tự đặt ra nhiều kỳ vọng hơn bình thường, tự so sánh, tự lo lắng về kết quả.

Trong lớp học thường ngày, tôi hiếm khi căng thẳng đến mức đó. Tôi cho phép mình sai, cho phép tiết học chưa trọn vẹn. Nhưng trong cuộc thi, tôi lại quên mất điều này.

Một giờ dạy thi giáo viên giỏi tôi đã thực hiện

Học sinh cảm nhận rất rõ sự khác biệt

Dù không nói ra, học sinh cảm nhận được sự khác biệt giữa một tiết học bình thường và một tiết học thi. Các em thấy giáo viên căng thẳng hơn, yêu cầu nhiều hơn và ít linh hoạt hơn.

Có những em vẫn học tốt, nhưng cũng có những em trở nên rụt rè hơn. Điều đó khiến tôi nhận ra rằng áp lực của giáo viên có thể lan sang học sinh, dù không ai cố ý.

Khi tôi bắt đầu so sánh giờ dạy thi với giờ dạy thật

Sau cuộc thi, khi trở lại lớp học thường ngày, tôi cảm thấy nhẹ nhõm hơn rất nhiều. Tôi dạy chậm lại, nói ít hơn và lắng nghe học sinh nhiều hơn. Những tiết học ấy không cầu kỳ, nhưng hiệu quả lại rất rõ.

Sự so sánh này giúp tôi nhận ra rằng giờ dạy thi và giờ dạy thật phục vụ hai mục tiêu khác nhau, và không nên nhầm lẫn chúng.

Áp lực không làm giáo viên dạy kém, nhưng có thể làm dạy khác đi

Cuộc thi không làm tôi dạy kém đi, nhưng chắc chắn làm tôi dạy khác đi. Tôi cẩn trọng hơn, tính toán nhiều hơn và đôi lúc thiếu tự nhiên hơn so với chính mình trong lớp học hằng ngày.

Nhận ra điều này giúp tôi bớt tự trách khi thấy mình “không giống bình thường” trong giờ dạy thi.

Khi tôi học cách nhìn cuộc thi một cách thực tế hơn

Sau trải nghiệm đó, tôi không còn nhìn cuộc thi giáo viên giỏi như một thước đo tuyệt đối cho năng lực dạy học. Tôi coi đó là một trải nghiệm nghề nghiệp, nơi giáo viên học thêm về áp lực, về kỳ vọng và về chính mình.

Cuộc thi có giá trị riêng, nhưng không thể phản ánh trọn vẹn thực tiễn lớp học.

Một tiết dạy thi giáo viên giỏi khác mà tôi đã dạy và rất áp lực

Điều quan trọng là giữ được bản chất người dạy

Điều tôi cố gắng giữ lại sau cuộc thi không phải là cấu trúc tiết dạy hay cách trình bày, mà là bản chất của việc dạy học: quan sát học sinh, điều chỉnh kịp thời và tạo không gian an toàn để các em học.

Khi giữ được điều đó, tôi thấy mình vững vàng hơn, dù ở lớp học thường ngày hay trong những giờ dạy có áp lực.

Kết luận: Hiểu sự khác nhau để bớt tự làm khó mình

Áp lực của cuộc thi giáo viên giỏi và thực tiễn lớp học không giống nhau, và điều đó là bình thường. Khi giáo viên hiểu rõ sự khác biệt này, họ sẽ bớt tự làm khó mình và bớt thất vọng khi mọi thứ không như mong đợi.

Cuộc thi là một chặng đường, còn lớp học là hành trình dài. Giữ được sự tỉnh táo giữa hai điều đó giúp giáo viên đi tiếp một cách nhẹ nhõm và bền vững hơn.

Khi giáo viên phải chọn giữa giờ dạy thật và giờ dạy để chấm