Bài giảng AI i k - Tiếng Việt 1 tuần 3: Khơi dậy hứng thú học tập bằng trò chơi AI và học liệu số trực quan

Đổi mới phương pháp giúp học sinh làm quen với những âm đầu tiên hấp dẫn.

Nếu tiết học chỉ dừng lại ở việc quan sát tranh, đọc mẫu rồi luyện viết, nhiều em sẽ nhanh chóng mất tập trung vì chưa thực sự cảm nhận được niềm vui trong học tập. Chính vì vậy, khi thiết kế bài giảng AI i, k, tôi luôn hướng đến mục tiêu tạo ra một tiết học sinh động, trong đó học sinh được học thông qua trải nghiệm, được tương tác với học liệu số và chủ động khám phá kiến thức thay vì tiếp nhận một cách thụ động.

Bài giảng được xây dựng theo tiến trình dạy học của Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 nhưng có sự đổi mới ở phương pháp tổ chức. Trí tuệ nhân tạo (AI) không chỉ xuất hiện ở một hoạt động riêng lẻ mà được lồng ghép xuyên suốt từ phần khởi động, khám phá kiến thức, luyện viết đến vận dụng cuối tiết học. Mỗi học liệu đều có mục đích sư phạm rõ ràng, góp phần giúp học sinh tiếp thu bài nhẹ nhàng, ghi nhớ lâu và mạnh dạn tham gia vào các hoạt động học tập.

Khởi động bằng trò chơi AI giúp học sinh hào hứng và hình thành những bài học ý nghĩa

Khởi động trò chơi luôn tạo hứng thú cho học sinh

Tôi luôn quan niệm rằng một tiết học hiệu quả phải bắt đầu bằng một hoạt động khởi động hấp dẫn. Đây là khoảng thời gian giúp học sinh ổn định tâm thế, khơi dậy hứng thú học tập và tạo cầu nối tự nhiên giữa bài học cũ với kiến thức mới. Thay vì đặt những câu hỏi ôn tập theo cách truyền thống, tôi lựa chọn tổ chức trò chơi AI "Em yêu câu chuyện cổ tích" với nhân vật hoạt hình Ong vàng làm người dẫn chương trình.

Ngay khi trò chơi bắt đầu, nhân vật AI sẽ giới thiệu luật chơi và hướng dẫn học sinh cách tham gia. Trên màn hình lần lượt xuất hiện các hình ảnh về những câu chuyện cổ tích quen thuộc với hiệu ứng chuyển động sinh động. Khi hình ảnh dừng lại ở một câu chuyện bất kỳ, học sinh sẽ lựa chọn và thực hiện nhiệm vụ hoặc trả lời câu hỏi theo yêu cầu. Cách tổ chức này giúp việc ôn tập kiến thức cũ diễn ra tự nhiên, không tạo áp lực nhưng vẫn kiểm tra được khả năng ghi nhớ của học sinh.

Điều tôi mong muốn nhất ở hoạt động này không phải là sự sôi động của trò chơi mà là giá trị giáo dục được lồng ghép sau mỗi lượt chơi. Thông qua những câu chuyện cổ tích, tôi hướng học sinh đến những bài học về lòng nhân ái, sự trung thực, đức tính chăm chỉ và tinh thần lễ phép. Đồng thời, tôi cũng khuyến khích các em dành nhiều thời gian đọc sách, yêu thích những câu chuyện giàu ý nghĩa thay vì dành quá nhiều thời gian cho các nội dung giải trí trên mạng xã hội. Khi trò chơi vừa mang tính học tập vừa chứa đựng thông điệp giáo dục, học sinh sẽ ghi nhớ bài học một cách tự nhiên và sâu sắc hơn.

Khám phá kiến thức bằng mô hình chữ giúp học sinh hiểu bản chất của việc ghép âm

Mô hình ghép âm giúp học sinh dễ nhớ

Sau khi học sinh đã có tâm thế hào hứng, tôi chuyển sang hoạt động khám phá bằng video nhận biết. Thay vì giới thiệu ngay hai âm i và k, học sinh được quan sát hình ảnh động, lắng nghe lời thuyết minh rồi trả lời câu hỏi về nội dung vừa quan sát. Từ những gì nhìn thấy, các em tự phát hiện câu "Nam vẽ kì đà", nhận diện tiếng chứa âm mới và từng bước khám phá bài học.

Đây là cách tổ chức giúp học sinh tự tìm ra kiến thức thay vì giáo viên cung cấp sẵn. Khi các em được quan sát, suy nghĩ và trả lời câu hỏi, quá trình tiếp nhận kiến thức sẽ diễn ra chủ động hơn, đồng thời phát triển khả năng quan sát và diễn đạt bằng lời nói.

Điểm nhấn của hoạt động khám phá là mô hình chữ. Tôi sử dụng mô hình ghép âm để hướng dẫn học sinh quan sát cách kết hợp giữa các âm và thanh tạo thành tiếng mới. Thay vì học thuộc lòng cách đánh vần, các em được nhìn thấy trực tiếp quá trình hình thành tiếng ki, kì, từ đó hiểu bản chất của việc ghép âm và dễ dàng vận dụng khi gặp những tiếng mới trong các bài học tiếp theo.

Bên cạnh việc luyện đọc tiếng, học sinh còn được đọc các từ ngữ gắn với tranh minh họa như bí đỏ, kẻ ô, đi đò, kì đà. Việc kết hợp giữa hình ảnh và ngôn ngữ giúp học sinh hiểu nghĩa của từ, mở rộng vốn từ và ghi nhớ bài học lâu hơn. Đây cũng là cơ sở quan trọng để phát triển năng lực đọc hiểu ngay từ những tuần học đầu tiên của lớp 1.

Luyện viết bằng video mẫu chữ giúp học sinh viết đúng ngay từ đầu

Sử dụng video giúp giáo viên tiết kiệm thời gian và học sinh tập viết đẹp hơn

Ở hoạt động luyện viết, tôi không lựa chọn cách viết mẫu trực tiếp trên bảng như phương pháp truyền thống mà sử dụng video mẫu chữ viết chuẩn. Video mô phỏng đầy đủ quy trình viết từng nét của chữ i và k, giúp học sinh quan sát rõ điểm đặt bút, hướng đi của nét bút cũng như điểm kết thúc của mỗi chữ.

Ưu điểm của video là học sinh có thể quan sát nhiều lần với tốc độ ổn định, không bị che khuất như khi giáo viên đứng viết trên bảng. Những em tiếp thu chậm cũng dễ dàng theo dõi từng thao tác để thực hiện theo. Điều này góp phần hạn chế tình trạng viết sai ngay từ những bài học đầu tiên, đồng thời hình thành cho học sinh thói quen viết đúng quy trình.

Sau khi quan sát video, tôi hướng dẫn học sinh luyện viết trên bảng con, nhận xét bài viết của bạn và tự điều chỉnh nét chữ của mình. Việc kết hợp giữa học liệu số và hoạt động thực hành giúp học sinh không chỉ biết cách viết mà còn hiểu vì sao phải viết đúng quy trình. Đây là nền tảng quan trọng để các em rèn luyện chữ viết đẹp và hình thành tính cẩn thận trong học tập.

Nội dung chi tiết, thầy đã chia sẻ cụ thể trong video dưới đây, mời thầy cô tham khảo:

Vận dụng bằng trò chơi "Ô cửa bí mật" giúp học sinh ghi nhớ và phát triển tư duy

Thay vì kết thúc tiết học bằng những câu hỏi ôn tập đơn điệu, tôi tiếp tục sử dụng trò chơi AI "Ô cửa bí mật" để tạo không khí hào hứng ở phần vận dụng. Mỗi ô cửa sẽ ẩn chứa một hình ảnh quen thuộc. Khi mở ô cửa, học sinh quan sát hình ảnh và tìm tiếng hoặc từ ngữ có chứa âm i hoặc k.

Hoạt động này giúp học sinh vận dụng ngay những kiến thức vừa học để giải quyết nhiệm vụ. Các em phải quan sát, suy nghĩ, liên hệ với vốn từ đã biết rồi mạnh dạn trình bày trước lớp. Không khí học tập vì thế luôn sôi nổi nhưng vẫn đảm bảo đúng mục tiêu của bài học.

Thông qua trò chơi, học sinh không chỉ củng cố kiến thức về âm i, k mà còn mở rộng vốn từ, phát triển khả năng phản xạ ngôn ngữ và tư duy sáng tạo. Việc kết thúc tiết học bằng một hoạt động vui vẻ cũng giúp các em luôn mong chờ những bài học tiếp theo, từ đó hình thành thái độ tích cực đối với việc học Tiếng Việt.

Thầy cô tham khảo thêm một số bài giảng AI mới:

Bài giảng AI Ô ô - Tiếng Việt 1 tuần 2 - Trò chơi khám phá rừng xanh hấp dẫn

Bài giảng AI Oo - Tiếng Việt 1 tuần 2 - Vòng quay may mắn giúp học sinh tập trung

Đây là bài chia sẻ về bài giảng ứng dụng AI trong soạn thảo nhằm tạo hứng thú, tích cực cho học sinh. Qua đó giáo dục kiến thức liên môn để giúp học sinh phát triển phẩm chất, năng lực toàn diện. Tuy nhiên bài viết còn mang tính kinh nghiệm cá nhân. Vì vậy rất mong được sự góp ý chân thành của quý thầy cô. Mọi ý kiến vui lòng gửi vào mail: hongminhquangtrung@gmail.com. Thầy xin tiếp thu và điều chỉnh cho phù hợp.