Khi cách dạy quen thuộc không còn đủ sức giữ sự hào hứng

Suốt nhiều năm đứng lớp, tôi vẫn luôn tin rằng sự tận tâm của giáo viên là điều quan trọng nhất. Thế nhưng, tôi cũng nhận ra rằng học sinh hôm nay có nhu cầu trải nghiệm khác trước.

Nếu chỉ đọc mẫu, đặt câu hỏi rồi gọi từng em trả lời, không khí lớp học đôi lúc trở nên trầm lắng. Những em mạnh dạn sẽ phát biểu liên tục, còn các em nhút nhát lại chọn cách im lặng.

Đặc biệt với bài “Nhật kí tập bơi”, diễn biến tâm lí của nhân vật thay đổi liên tục: từ phấn khích, sợ hãi, buồn bã rồi dần tự tin và thành công. Nếu học sinh không nhập tâm, bài học rất dễ trở thành một văn bản đọc hiểu thông thường.

Tôi tự nhủ mình phải thử một cách làm mới.

Không phải để chạy theo phong trào công nghệ.

Càng không phải để biến lớp học thành nơi trình diễn hiệu ứng.

Điều tôi mong muốn đơn giản hơn nhiều: giúp học sinh thực sự sống cùng bài học.

Tôi đã xây dựng bài giảng AI “Nhật kí tập bơi” như thế nào?

Bài giảng có ứng dụng AI phần khởi động và bài đọc bằng sách lật

Tải thêm bài giảng AI: Cánh rừng trong nắng- Tiếng Việt 3 tuần 2

Sau nhiều lần thử nghiệm, tôi quyết định thiết kế bài giảng gồm bốn hoạt động liên hoàn, trong đó công nghệ và trí tuệ nhân tạo chỉ đóng vai trò hỗ trợ, còn cảm xúc của học sinh vẫn là trung tâm.

Khởi động bằng trò chơi AI “Đường lên đỉnh Olympia”

Ngay từ những phút đầu tiên, tôi tổ chức trò chơi “Đường lên đỉnh Olympia” phiên bản dành cho học sinh lớp 3.

Các câu hỏi xoay quanh chủ đề nước, an toàn khi bơi, các hoạt động mùa hè và một vài hình ảnh quen thuộc với trẻ em.

Khi tiếng nhạc vang lên, cả lớp lập tức sôi nổi.

Những cánh tay giơ cao liên tục.

Những em ít nói ngày thường cũng mạnh dạn xin trả lời.

Điều làm tôi vui nhất là các em không cảm thấy mình đang bước vào một tiết học nặng nề. Các em có cảm giác như đang tham gia một cuộc phiêu lưu mới.

Từ trò chơi ấy, việc dẫn dắt sang bài “Nhật kí tập bơi” diễn ra rất tự nhiên.

Sử dụng sách lật AI để đọc mẫu và tạo cảm xúc

Bài đọc được ứng dụng sách lật và giọng đọc AI

Hoạt động tiếp theo là phần tôi tâm đắc nhất.

Thay vì chỉ đọc mẫu theo cách truyền thống, tôi thiết kế một cuốn sách lật điện tử tích hợp giọng đọc và hình ảnh minh họa.

Mỗi lần lật trang, học sinh như bước vào hành trình trưởng thành của nhân vật.

Các em nghe được giọng đọc rõ ràng, quan sát được nét mặt, hành động và cảm xúc của bạn nhỏ trong từng thời điểm.

Khi nhân vật bị sặc nước và buồn vì chưa biết bơi, cả lớp im lặng lắng nghe.

Đến đoạn cuối, khi bạn nhỏ vui sướng vì đã bơi được như một chú cá, nhiều em cười rất tươi.

Tôi nhận ra rằng việc kết hợp hình ảnh, âm thanh và chuyển động đã giúp văn bản trở nên sống động hơn rất nhiều.

Điều quan trọng hơn, học sinh không còn học thuộc lòng từng câu chữ một cách máy móc mà bắt đầu đồng cảm với nhân vật.

Vòng quay may mắn giúp mọi học sinh đều được tham gia

Một khó khăn quen thuộc của giáo viên tiểu học là việc gọi học sinh trả lời câu hỏi.

Nếu gọi theo cảm tính, đôi khi chúng ta vô tình ưu tiên những em nhanh nhẹn.

Nếu gọi theo danh sách, tiết học lại thiếu sự bất ngờ.

Vì vậy, tôi sử dụng vòng quay may mắn tự động để lựa chọn người trả lời.

Mỗi lần vòng quay dừng lại, cả lớp đều hồi hộp chờ đợi.

Không khí lớp học trở nên vui vẻ nhưng vẫn công bằng.

Những em trước đây thường né tránh cũng dần mạnh dạn hơn vì hiểu rằng ai cũng có cơ hội như nhau.

Thông qua hệ thống câu hỏi:

• Bạn nhỏ đến bể bơi với ai?

• Vì sao bạn cảm thấy sợ hãi?

• Bạn đã cố gắng như thế nào?

• Điều thú vị nhất khi biết bơi là gì?

Các em không chỉ luyện tập kĩ năng đọc hiểu mà còn học được bài học về sự kiên trì.

Phần vận dụng gắn với an toàn đuối nước

Tôi luôn cho rằng một bài học tốt phải bước ra khỏi trang sách để đi vào cuộc sống.

Ở phần vận dụng, học sinh chia sẻ suy nghĩ của mình về việc học bơi.

Nhiều em cho rằng học bơi rất khó vì phải tập thở và giữ thăng bằng dưới nước.

Một số em khác kể lại lần đầu xuống nước và cảm giác lo lắng của bản thân.

Từ đó, chúng tôi cùng trao đổi về kỹ năng phòng chống đuối nước, sự cần thiết của việc học bơi và ý thức bảo vệ bản thân trong mùa hè.

Đây chính là giá trị mà tôi mong muốn nhất.

Bài học không dừng lại ở việc trả lời đúng câu hỏi trong sách giáo khoa.

Nó giúp học sinh hiểu rằng sự cố gắng hôm nay sẽ mang lại thành quả ngày mai.

Điều tuyệt vời nhất không nằm ở công nghệ

Lớp học rất sôi nổi khi ứng dụng trò chơi và các hoạt động có AI

Sau vài tuần áp dụng những hình thức dạy học mới, tôi nhận thấy sự thay đổi rõ rệt.

Học sinh háo hức hơn mỗi khi đến tiết Tiếng Việt.

Các em chủ động đặt câu hỏi.

Nhiều em mạnh dạn trình bày suy nghĩ của mình trước lớp.

Đặc biệt, những học sinh nhút nhát trước đây bắt đầu tự tin hơn khi tham gia các hoạt động chung.

Một em học sinh từng nói với tôi:

“Bạn trong bài học bơi được thì con cũng sẽ cố gắng làm được những việc khó của mình.”

Nghe câu nói ấy, tôi hiểu rằng mục tiêu của tiết học đã đạt được.

Công nghệ không tạo ra điều kỳ diệu.

Điều kỳ diệu nằm ở việc công nghệ giúp người thầy chạm tới cảm xúc của học trò dễ dàng hơn.

Điều tôi muốn gửi đến đồng nghiệp

Sau hơn ba mươi năm đứng lớp ở vùng đất Đắk Lắk, tôi nhận ra rằng giáo dục luôn cần sự đổi mới, nhưng đổi mới không đồng nghĩa với việc chạy theo những gì hào nhoáng.

AI, trò chơi tương tác, sách lật điện tử hay vòng quay may mắn đều chỉ là những công cụ.

Nếu người thầy không hiểu học sinh của mình cần gì, mọi công nghệ hiện đại cũng trở nên vô nghĩa.

Ngược lại, khi xuất phát từ tình yêu nghề và mong muốn mang đến những giờ học hạnh phúc, một công cụ nhỏ cũng có thể tạo nên thay đổi lớn.

Tôi hy vọng bài giảng AI “Nhật kí tập bơi” sẽ mang đến thêm một gợi ý nhỏ cho quý thầy cô đang tìm kiếm những cách dạy học gần gũi, hiệu quả và phù hợp với học sinh tiểu học.

Bởi cuối cùng, điều đọng lại trong tâm trí các em không phải là hiệu ứng trên màn hình, mà chính là bài học về lòng kiên trì, sự dũng cảm và niềm tin rằng chỉ cần cố gắng, ai cũng có thể bơi qua những thử thách đầu đời của mình.

Thầy cô tải thêm:

Bài giảng AI Lần đầu ra biển - Tiếng Việt 3 tuần 2

Công chúa và người dẫn chuyện - Bài giảng AI - Tiếng Việt 4 tuần 2

Tuổi ngựa - Bài giảng AI Tiếng Việt lớp 5 tuần 2

Bài viết dựa trên kinh nghiệm cá nhân của thầy Lê Hồng Minh (lehongminh.vn). Rất mong nhận được sự góp ý chân thành từ quý đồng nghiệp để chúng ta cùng nhau hoàn thiện hơn.

Thầy cô hãy để lại góp ý vào mail: hongminhquangtrung@gmail.com để lần sau mình soạn những tiết khác hay hơn.