Mẹo kế thừa minh chứng TEMIS: Tiết kiệm 80% thời gian đánh giá chuẩn nghề nghiệp cuối năm

Cứ đến độ giữa tháng Năm, khi tiếng ve bắt đầu râm ran và bằng lăng nhuộm tím góc sân trường, giáo viên tụi mình lại bước vào giai đoạn bận rộn nhất trong năm học. Bên cạnh việc hoàn thành sổ sách, tổng kết điểm số, chấm bài thi học kỳ cho các em học sinh, còn một nhiệm vụ "đến hẹn lại lên" khiến không ít đồng nghiệp phải trăn trở: Đánh giá chuẩn nghề nghiệp giáo viên trên hệ thống phần mềm TEMIS của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Hệ thống TEMIS với cấu trúc toàn diện là thước đo quan trọng để nhìn nhận lại một năm cống hiến của mỗi nhà giáo. Quy trình chung thì hầu như ai cũng đã nắm rõ: bản thân tự đánh giá, đợi Hiệu trưởng phê duyệt và cuối cùng là gửi lên Sở Giáo dục và Đào tạo để hoàn tất hồ sơ công chức, viên chức.

Tuy nhiên, điều khiến công tác này trở thành một gánh nặng tâm lý mỗi dịp cuối năm chính là yêu cầu "nói có sách, mách có chứng". Mỗi mức độ đánh giá từ Đạt, Khá cho đến Tốt đều phải đi kèm với các tệp tin minh chứng cụ thể, được scan rõ nét và có dấu đỏ của cơ quan thẩm quyền.

Nhiều năm qua, tôi quan sát thấy một thực trạng khá vất vả trong phòng hội đồng: Cứ đến mùa đánh giá, các thầy cô lại cuống cuồng lục tìm trong tủ hồ sơ, dùng điện thoại chụp ảnh, hoặc xếp hàng chờ máy scan để tải lại từ đầu các loại văn bằng, chứng chỉ tin học, ngoại ngữ, bằng đại học, hay các quyết định bổ nhiệm...

Thực tế, đây là những loại giấy tờ có giá trị lâu dài, gần như không bao giờ thay đổi trong suốt quá trình công tác. Việc năm nào cũng phải lặp lại thao tác tìm kiếm và tải lên một tệp tin cũ vừa gây lãng phí dung lượng lưu trữ của hệ thống, vừa lấy đi quỹ thời gian quý báu mà lẽ ra chúng ta có thể dành để nghỉ ngơi hoặc chuẩn bị cho các hoạt động tổng kết năm học.

Ít ai để ý rằng, phần mềm TEMIS có tích hợp một tính năng cực kỳ thông minh: Cho phép cập nhật và "kế thừa" minh chứng cũ sang năm học mới chỉ với vài cú click chuột. Thay vì làm mới hoàn toàn, tôi thường áp dụng cách chuyển tiếp những tài liệu lâu dài này từ năm học trước sang năm học hiện tại. Cách làm này không chỉ chuẩn hóa hồ sơ mà còn giúp giảm nhẹ áp lực công việc một cách đáng kể.

Dưới đây là cái nhìn toàn diện về cấu trúc đánh giá và quy trình 5 bước chi tiết để thầy cô làm chủ tính năng này, tối ưu hóa thời gian làm việc trên TEMIS.

---

Thấu hiểu cấu trúc 5 tiêu chuẩn và 15 tiêu chí trên TEMIS

Để việc cập nhật minh chứng không bị sai lệch, trước hết chúng ta cần nhìn lại bức tranh tổng thể của phần mềm TEMIS. Hệ thống được thiết kế dựa trên Chuẩn nghề nghiệp giáo viên cơ sở giáo dục phổ thông, bao gồm 5 tiêu chuẩn lớn với 15 tiêu chí cốt lõi. Mỗi tiêu chí là một khía cạnh biểu hiện năng lực nghề nghiệp mà chúng ta phải tự đối chiếu để xếp loại bản thân theo các mức: Tốt, Khá, Đạt hoặc Chưa đạt.

Tiêu chuẩn 1: Phẩm chất nghề nghiệp (Gồm 2 tiêu chí)

Tiêu chuẩn này tập trung vào nền tảng tư tưởng và đạo đức của người thầy.

• Tiêu chí 1 (Đạo đức nhà giáo): Đánh giá việc chấp hành các quy định về đạo đức, lối sống, tinh thần trách nhiệm trong giảng dạy và giáo dục. Minh chứng thường là kết quả đánh giá viên chức hàng năm hoặc biên bản nhận xét của tổ chuyên môn.

• Tiêu chí 2 (Phong cách nhà giáo): Xem xét tác phong làm việc, sự chuẩn mực trong ngôn ngữ, hành vi khi tiếp xúc với học sinh, phụ huynh và đồng nghiệp.

Tiêu chuẩn 2: Phát triển chuyên môn, nghiệp vụ (Gồm 5 tiêu chí)

Đây là tiêu chuẩn nặng nhất, đòi hỏi nhiều minh chứng mang tính chuyên môn chuyên sâu.

• Tiêu chí 3 (Phát triển chuyên môn bản thân): Đánh giá việc tự học, tự bồi dưỡng nâng cao trình độ. Đây chính là nơi lý tưởng để thầy cô đưa vào các minh chứng lâu dài như bằng tốt nghiệp Đại học, Thạc sĩ, chứng chỉ bồi dưỡng tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp.

• Tiêu chí 4 (Xây dựng kế hoạch dạy học và giáo dục theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh): Minh chứng là các bản kế hoạch giáo dục môn học (giáo án) đã được Ban giám học phê duyệt.

• Tiêu chí 5 (Sử dụng phương pháp dạy học và giáo dục theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh): Thể hiện qua các biên bản dự giờ, phiếu đánh giá tiết dạy đạt loại Khá, Tốt trở lên.

• Tiêu chí 6 (Kiểm tra, đánh giá theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh): Minh chứng bao gồm các đề kiểm tra định kỳ, ma trận đề, bảng tổng kết kết quả học tập của học sinh do thầy cô phụ trách.

• Tiêu chí 7 (Tư vấn và hỗ trợ học sinh): Thể hiện qua kế hoạch hoặc nhật ký công tác chủ nhiệm, sổ theo bày, các hoạt động tư vấn tâm lý, hỗ trợ học sinh có hoàn cảnh đặc biệt hoặc học sinh cá biệt.

Tiêu chuẩn 3: Xây dựng môi trường giáo dục (Gồm 3 tiêu chí)

Tiêu chuẩn này đo lường khả năng kiến tạo không gian học tập an toàn và lành mạnh.

• Tiêu chí 8 (Xây dựng văn hóa nhà trường): Minh chứng là việc thực hiện tốt bộ quy tắc ứng xử của trường, tham gia các hoạt động công đoàn, đoàn thể.

• Tiêu chí 9 (Thực hiện quyền dân chủ trong nhà trường): Thể hiện qua việc tham gia đóng góp ý kiến tại Hội nghị cán bộ, công chức, viên chức đầu năm học.

• Tiêu chí 10 (Xây dựng trường học an toàn, phòng chống bạo lực học đường): Minh chứng là các bài thi tập huấn về an toàn trường học, biên bản sinh hoạt lớp có nội dung giáo dục kỹ năng sống, phòng chống bạo lực.

Tiêu chuẩn 4: Phát triển mối quan hệ giữa nhà trường, gia đình và xã hội (Gồm 3 tiêu chí)

• Tiêu chí 11 (Phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội để thực hiện giáo dục học sinh): Minh chứng rõ ràng nhất là biên bản các cuộc họp Ban đại diện cha mẹ học sinh, sổ liên lạc điện tử hoặc các hội nhóm trao đổi thông tin với phụ huynh.

• Tiêu chí 12 (Phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội để thực hiện giáo dục đạo đức, lối sống cho học sinh): Thể hiện qua các hoạt động phối hợp với Đoàn, Đội tại địa phương, các chuyến đi thực tế, ngoại khóa.

• Tiêu chí 13 (Phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội để giám sát và hỗ trợ học sinh trong học tập, rèn luyện): Các báo cáo phối hợp, thông tin phản hồi hai chiều về tình hình rèn luyện của học sinh.

Tiêu chuẩn 5: Sử dụng ngoại ngữ hoặc tiếng dân tộc, ứng dụng công nghệ thông tin, khai thác và sử dụng thiết bị công nghệ trong giảng dạy, giáo dục (Gồm 2 tiêu chí)

• Tiêu chí 14 (Sử dụng ngoại ngữ hoặc tiếng dân tộc): Đòi hỏi minh chứng là các chứng chỉ ngoại ngữ (A2, B1, B2...) hoặc chứng chỉ tiếng dân tộc đối với vùng đặc thù. Đây cũng là tài liệu có giá trị lâu dài cần kế thừa.

• Tiêu chí 15 (Ứng dụng công nghệ thông tin và sử dụng thiết bị công nghệ trong giảng dạy, giáo dục): Minh chứng là chứng chỉ tin học đạt chuẩn, các chứng nhận hoàn thành khóa học mô-đun triển khai Chương trình giáo dục phổ thông mới, hoặc các sản phẩm bài giảng điện tử E-learning, kho học liệu số tự làm.

Hình ảnh mình đang cập nhật minh chứng Temis

Hướng dẫn 5 bước cập nhật và kế thừa minh chứng lâu dài trên TEMIS

Khi đã phân loại xong các tài liệu, thầy cô hãy bật máy tính, kết nối mạng internet và thực hiện theo quy trình 5 bước tối ưu dưới đây. Hãy lưu ý thực hiện trên máy tính để giao diện hiển thị trực quan và đầy đủ nhất các nút chức năng.

[Bước 1: Đăng nhập] ➔ [Bước 2: Chọn năm học trước] ➔ [Bước 3: Vào Tài liệu minh chứng] ➔ [Bước 4: Nhấn nút Sửa (Cây bút)] ➔ [Bước 5: Đổi năm học hiện tại & Lưu]

Bước 1: Khởi động và đăng nhập vào hệ thống TEMIS

Thầy cô mở trình duyệt web (Google Chrome hoặc Microsoft Edge), truy cập vào cổng thông tin Tập huấn và Đánh giá chuẩn nghề nghiệp của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Hãy nhập chính xác tên tài khoản đăng nhập (thường là địa chỉ email ngành hoặc số định danh cá nhân) và mật khẩu của mình. Khi đăng nhập thành công, bạn sẽ được đưa đến trang chủ tổng quan của hệ thống.

Bước 2: Quay ngược thời gian – Lựa chọn năm học trước

Khi đăng nhập vào mùa cuối năm, mặc định phần mềm TEMIS sẽ tự động đưa thầy cô vào không gian làm việc của năm học hiện tại (Ví dụ: Năm học 2025-2026). Để tìm lại những minh chứng cũ có giá trị dài hạn, thầy cô cần đảo hướng bộ lọc.

Hãy nhìn lên góc trên bên phải hoặc thanh điều hướng của giao diện, tìm ô chọn "Năm học". Tại đây, thầy cô nhấp chuột và chọn lùi lại năm học trước đó (Ví dụ: Năm học 2024-2025). Lúc này, toàn bộ dữ liệu cũ mà thầy cô đã mất nhiều công sức tải lên từ năm ngoái sẽ được hiển thị nguyên vẹn.

Bước 3: Truy cập kho lưu trữ tài liệu minh chứng cá nhân

Trên thanh menu chức năng chính (thường nằm dọc ở mép trái màn hình), thầy cô hãy tìm và click vào mục "Tài liệu minh chứng".

Hệ thống sẽ chuyển hướng đến một bảng danh sách chi tiết. Tại đây lưu trữ tất cả các file ảnh, file PDF kèm theo tên gọi, mã minh chứng và mô tả tiêu chí tương ứng của năm học trước.

Bước 4: Kích hoạt tính năng chỉnh sửa tài liệu cố định

Thầy cô cuộn chuột xuống phía dưới, tìm đúng các tài liệu có giá trị lâu dài như bằng cấp hoặc quyết định bổ nhiệm hạng chức danh nghề nghiệp mà mình muốn giữ lại.

Khi đã tìm thấy, hãy nhìn sang cột "Thao tác" ở góc ngoài cùng bên phải của dòng chứa tài liệu đó. Thầy cô sẽ thấy xuất hiện một biểu tượng nhỏ hình chiếc bút chì (nút Sửa). Hãy click chuột trực tiếp vào biểu tượng này.

Bước 5: Chuyển giao mốc thời gian và hoàn tất cập nhật

Một hộp thoại (cửa sổ popup) mới sẽ mở ra trên màn hình, chứa toàn bộ thông tin chi tiết của tệp minh chứng đó. Thầy cô hãy giữ nguyên file đính kèm, giữ nguyên phần mô tả chi tiết, chỉ tập trung sự chú ý vào mục "Năm học".

Tại ô chọn này, thầy cô click chuột và chuyển từ năm học cũ sang năm học hiện tại (2025-2026). Kiểm tra lại một lượt các thông tin xem đã chuẩn chỉnh chưa, sau đó bấm vào nút "Cập nhật" ở góc dưới hộp thoại.

Hệ thống sẽ ghi nhận và tự động đồng bộ tài liệu này sang kho lưu trữ của năm học mới. Khi quay trở lại màn hình tự đánh giá của năm học này, tại các tiêu chí cần minh chứng đó, thầy cô chỉ cần nhấn "Chọn minh chứng từ kho" chứ không cần phải mất thời gian tải tệp tin lên từ máy tính nữa.

Mình đã cập nhật minh chứng thành công của năm học trước sang năm học này. Chúc thầy cô làm được nhé

---

Lời kết

Để tài khoản TEMIS của thầy cô luôn gọn gàng, khoa học và tránh các lỗi kỹ thuật không đáng có, tôi xin chia sẻ thêm ba kinh nghiệm nhỏ nhưng cực kỳ hiệu quả:

• Chuẩn hóa quy tắc đặt tên file: Trước khi cập nhật hoặc tải lên bất kỳ minh chứng nào, hãy đặt tên file theo cú pháp rõ ràng. Thay vì để tên mặc định của máy ảnh như IMG_20260515_123.jpg, hãy đổi thành NguyenVanA_BangDaiHoc_TieuChi3.jpg. Việc này giúp thầy cô dễ dàng tìm kiếm từ khóa trong kho dữ liệu khi hệ thống TEMIS có quá nhiều tài liệu đính kèm qua các năm.

• Kiểm tra dung lượng và định dạng tệp: Hệ thống TEMIS thường giới hạn dung lượng tải lên đối với mỗi tệp tin (thường không quá 5MB hoặc 10MB tùy thời điểm nâng cấp hệ thống). Thầy cô nên ưu tiên xuất file dưới dạng định dạng .pdf hoặc .jpg để tối ưu dung lượng mà vẫn giữ được độ nét của dấu đỏ khi ban giám hiệu click vào kiểm tra trực tuyến.

• Xử lý sự cố nghẽn mạng cuối năm: Giai đoạn cuối tháng Năm là thời điểm hàng trăm ngàn giáo viên trên cả nước cùng truy cập hệ thống TEMIS để đánh giá. Tình trạng quay vòng vòng, không lưu được dữ liệu hoặc không hiển thị nút bấm là điều rất dễ xảy ra. Mẹo nhỏ là thầy cô nên thực hiện thao tác cập nhật minh chứng này vào các khung giờ thấp điểm như sáng sớm (trước 7h) hoặc tối muộn (sau 21h) để đường truyền đạt tốc độ ổn định nhất.

Công việc của người đứng trên bục giảng vốn dĩ đã có quá nhiều áp lực không tên từ bài vở, học sinh đến các phong trào thi đua. Việc làm chủ công nghệ và biết tận dụng những tính năng thông minh sẵn có của các phần mềm quản lý như TEMIS sẽ giúp giáo viên tụi mình tự giải phóng bản thân khỏi những tác vụ lặp đi lặp lại một cách vô ích.

Hy vọng bài viết hướng dẫn chuyên sâu này sẽ giúp thầy cô thực hiện công tác đánh giá cuối năm một cách nhẹ nhàng, khoa học và nhanh chóng nhất. Chúc các thầy cô hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ năm học và có một kỳ nghỉ hè thật trọn vẹn, ý nghĩa bên gia đình!

Bài viết chia sẻ dưới góc độ cá nhân trên wesite: lehongminh.vn

Nếu thầy cô có ý kiến đóng góp xin gửi về:

Email: hongminhquangtrung@gmail.com

Mình luôn lắng nghe ý kiến từ các bạn đồng nghiệp.

Xem thêm: Mẹo "dọn rác" màn hình Desktop

Xem thêm: "Em yêu biển đảo quê hương" - Trò chơi PowerPoint biến 5 phút khởi động hấp dẫn học sinh