TỰ ĐÁNH GIÁ TEMIS CUỐI NĂM NHANH CHUẨN: BỘ MINH CHỨNG "XƯƠNG MÁU" VÀ HƯỚNG DẪN THAO TÁC TỪ A-Z

Lời mở đầu từ phòng hội đồng muộn

Tiếng trống trường báo hiệu tiết học cuối cùng của năm học khép lại, tụi học trò ríu rít chào thầy cô, ôm cặp sách ùa ra cổng để bước vào một kỳ nghỉ hè rực rỡ. Nhưng với anh chị em giáo viên chúng mình, cuộc "vượt cạn" mang tên hồ sơ sổ sách, quyết toán thi đua cuối năm lúc này mới thực sự bắt đầu. Chiều hôm qua ngồi lại ở văn phòng trường, tôi thấy cô em đồng nghiệp mới ra trường cứ vò đầu bứt tóc, mắt dán chặt vào màn hình máy tính đang quay vòng vòng. Hỏi ra mới biết, em đang loay hoay với 15 tiêu chí trên hệ thống TEMIS. "Anh Minh ơi, minh chứng lấy ở đâu giờ anh? Rồi mình chọn Khá hay Tốt để không bị nhà trường chỉnh sửa lại ạ?", câu hỏi của em làm tôi nhớ lại chính mình những năm đầu tiên khi Bộ Giáo dục mới triển khai phần mềm này – ngập ngụa trong đống tệp tin, ảnh chụp và mơ hồ không biết mình đang tự đánh giá đúng hay sai.

Đánh giá chuẩn nghề nghiệp giáo viên trên phần mềm TEMIS không đơn thuần là một thủ tục hành chính áp lực, mà nó thực chất là tấm gương phản chiếu hành trình nỗ lực, những đêm thức muộn soạn giáo án, những giờ lên lớp mồ hôi đẫm áo suốt một năm học qua của mỗi chúng ta. Nếu bạn cũng đang gặp những lúng túng tương tự: chưa biết gom minh chứng sao cho chuẩn pháp lý, ngại gõ những dòng nhận xét dài dòng, hoặc sợ hệ thống "treo" mất dữ liệu khi hạn chót đã cận kề, thì những dòng chia sẻ dưới đây là dành cho bạn. Bằng kinh nghiệm thực tế qua nhiều mùa "chinh chiến" với TEMIS, tôi sẽ cùng bạn tháo gỡ từng nút thắt một cách nhẹ nhàng, gọn gàng nhất.

Mình tự đánh giá chuẩn nghề nghiệp đung với các tiêu chí trong Temis

Bản chất của TEMIS và "cạm bẫy" chọn mức đánh giá thầy cô cần tránh

Trước khi bắt tay vào nhấp chuột, chúng ta cần thẳng thắn hiểu rõ "luật chơi". Hệ thống TEMIS (Teacher Evaluation Information System) được xây dựng dựa trên các tiêu chuẩn nghề nghiệp giáo viên quy định tại Thông tư số 20/2018/TT-BGDĐT. Rất nhiều thầy cô khi tự đánh giá thường mắc một sai lầm phổ biến: cứ tích hết vào ô "Tốt" cho đẹp hồ sơ, hoặc ngược lại, vì e dè, sợ bị soi xét nên chỉ dám tích "Đạt" dù bản thân xứng đáng ở mức cao hơn. Cả hai cách làm này đều chưa chuẩn.

Hệ thống TEMIS hoạt động dựa trên mối quan hệ nhân quả cực kỳ nghiêm ngặt giữa Mức tự đánh giá và Minh chứng đi kèm. Chúng ta có thể hình dung quy luật này bằng một biểu thức logic đơn giản trong quản lý giáo dục: nếu gọi mức đánh giá bạn mong muốn chọn là $M$ (gồm các mức tăng dần: Đạt, Khá, Tốt) và giá trị của bộ minh chứng thực tế bạn có là $C$, thì điều kiện cần và đủ để hệ thống và Ban giám hiệu phê duyệt hồ sơ của bạn là:

Điều này có nghĩa là, nếu bạn tự chọn mức đánh giá là Tốt ($M = \text{Tốt}$) nhưng minh chứng ($C$) của bạn tải lên chỉ dừng lại ở mức Đạt, hoặc chỉ là những lời mô tả suông không có văn bản quyết định, chứng nhận hay hình ảnh xác thực kèm theo, kết quả đánh giá chung của tiêu chí đó sẽ lập tức bị kéo xuống. Tệ hơn, hồ sơ của bạn sẽ bị Ban giám hiệu "trả về nơi sản xuất" để làm lại. Việc tự đánh giá quá cao mà thiếu đi những giấy tờ chứng minh thuyết phục còn vô tình tạo ra những hoài nghi không đáng có về sự trung thực trong chuyên môn khi hội đồng nhà trường tổ chức họp duyệt. Do đó, nguyên tắc cốt lõi là: Hiểu mình, biết rõ minh chứng mình đang có để chọn mức cho chuẩn.

Giải mã chi tiết 15 tiêu chí và bộ minh chứng thực chiến "nhìn là làm được"

Để giúp anh chị em đồng nghiệp tiết kiệm hàng giờ đồng hồ lục tìm trong tủ hồ sơ hay các thư mục máy tính, tôi đã tổng hợp và phân loại bộ minh chứng thực chiến cho 5 tiêu chuẩn (tương đương 15 tiêu chí) dưới bảng sau. Đây đều là những tài liệu, văn bản vô cùng quen thuộc mà giáo viên tiểu học nào cũng sở hữu sau một năm học:

Mẹo nhỏ từ tôi giúp bạn tối ưu hóa file minh chứng:

Thay vì thầy cô chụp hàng chục bức ảnh rời rạc rồi tải lên khiến hệ thống TEMIS quay vòng vòng báo lỗi dung lượng, có một cách chuyên nghiệp hơn nhiều. Thầy cô hãy gom toàn bộ ảnh chụp, file Word của cùng một tiêu chuẩn lại, dán vào một file Word duy nhất, sau đó bấm Save as dưới dạng tệp PDF. Đặt tên tệp thật rõ ràng (Ví dụ: Minh_chung_Tieu_chuan_2_Le_Hong_Minh.pdf). Cách làm này vừa giúp dung lượng file nhẹ đi rất nhiều, vừa giúp Ban giám hiệu khi chấm duyệt hồ sơ nhìn vào là thấy ngay sự khoa học, ngăn nắp của bạn.

Video hướng dẫn từng bước thao tác trên phần mềm TEMIS

Để giúp thầy cô không bị lúng túng giữa một rừng nút bấm trên giao diện website, tôi đã quay lại toàn bộ màn hình quá trình tôi tự đăng nhập, click chọn các mức tiêu chí, cách đính kèm tệp minh chứng và hoàn thiện hồ sơ của chính mình trong mùa quyết toán năm nay.

(Thầy cô hãy bấm vào video bên dưới để xem và làm theo nhé. Đoạn nào hệ thống tải chậm hoặc thao tác nhanh quá, thầy cô có thể bấm tạm dừng - pause để hoàn thành xong bước đó rồi mới xem tiếp).

Nghệ thuật viết phần "Điểm mạnh", "Điểm cần cải thiện" đi vào lòng người

Ở phần cuối cùng của giao diện tự đánh giá TEMIS (như thầy cô thấy trong sơ đồ mạng nhện biểu thị kết quả), hệ thống sẽ để lại 3 ô trống bắt buộc chúng ta phải tự gõ nội dung nhận xét vào. Nhiều thầy cô vì mệt mỏi sau khi nhập 15 tiêu chí nên thường bỏ trống hoặc viết cực kỳ qua loa đại khái kiểu: "Tôi thấy mình tốt", "Không có"... Điều này vô tình làm giảm hẳn điểm chất lượng và độ chỉn chu của một bộ hồ sơ thi đua.

Để ghi điểm tuyệt đối với Hội đồng thi đua nhà trường, văn phong ở phần này cần sự chân thành, thẳng thắn nhưng vẫn phải làm nổi bật được năng lực của bản thân. Thầy cô có thể tham khảo mẫu nhận xét mà tôi vẫn thường viết dưới đây để chỉnh sửa lại cho phù hợp với mình:

1. Về điểm mạnh của bản thân

“Bản thân luôn giữ vững lập trường tư tưởng chính trị, lối sống mẫu mực, trách nhiệm của một nhà giáo. Trong công tác chủ nhiệm và giảng dạy, tôi luôn chủ động tìm tòi, ứng dụng các phương pháp dạy học tích cực để phát triển năng lực toàn diện cho học sinh tiểu học. Tích cực, sáng tạo trong việc ứng dụng công nghệ thông tin vào thiết kế bài giảng sinh động, quản lý lớp học hiệu quả bằng các công cụ trực quan và luôn nhận được sự đồng thuận, tin tưởng tuyệt đối từ phía phụ huynh học sinh.”

2. Những vấn đề cần cải thiện (Nhìn nhận thẳng thắn để tiến bộ)

“Năng lực giao tiếp, sử dụng ngoại ngữ (Tiếng Anh) trong chuyên môn đôi lúc còn hạn chế, chưa thực sự tự tin khi tiếp cận các tài liệu giáo dục quốc tế. Việc tự nghiên cứu và ứng dụng sâu các thuật toán, công cụ AI thế hệ mới vào công tác giảng dạy hàng ngày vẫn cần dành nhiều thời gian tập huấn và trau dồi hơn nữa để bắt kịp xu thế hiện đại.”

3. Kế hoạch hành động phát huy điểm mạnh, khắc phục điểm yếu cho năm học tới

“Trong năm học tiếp theo, tôi sẽ chủ động đăng ký tham gia một khóa học tiếng Anh giao tiếp để nâng cao năng lực ngôn ngữ của bản thân. Đồng thời, tiếp tục phát huy tối đa thế mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, sẵn sàng chia sẻ, hỗ trợ và tổ chức các buổi chuyên đề nội bộ để đồng hành cùng các anh chị em đồng nghiệp trong khối về kỹ năng thiết kế bài giảng điện tử và số hóa hồ sơ lớp học.”

Lời kết và lưu ý "phút chót" trước khi đóng máy tính

Một lưu ý mang tính "sống còn" mà tôi bắt buộc phải nhắc thầy cô: Sau khi đã tích đủ 15 ô tiêu chí, tải lên đầy đủ các file PDF minh chứng và gõ xong phần tự nhận xét, thầy cô hãy nhìn xuống góc dưới cùng bên phải màn hình. Ở đó sẽ có hai nút: "Lưu" và "Lưu và gửi Ban giám hiệu".

Rất nhiều người chỉ bấm nút "Lưu" rồi yên tâm tắt máy đi ngủ. Kết quả là tài khoản của bạn thì hiển thị đã làm xong, nhưng phía tài khoản của nhà trường lại hoàn toàn trống trơn, hệ thống vẫn ghi nhận bạn chưa hoàn thành nhiệm vụ đúng hạn. Vì vậy, hãy nhớ bấm chính xác nút "Lưu và gửi Ban giám hiệu" nhé! Khi nào hệ thống hiển thị trạng thái "Đã gửi kết quả tự đánh giá" thì mới gọi là hoàn thành trọn vẹn.

Hoàn thành xong cái TEMIS này, click chuột gửi đi và nghe một tiếng "tạch", đóng màn hình máy tính lại và thở phào một cái, cảm giác như trút bỏ được gánh nặng ngàn cân vậy thầy cô ạ. Giờ thì chúng ta có thể hoàn toàn thảnh thơi tự thưởng cho mình một ly cà phê đá, một cuốn sách hay, sẵn sàng xách vali lên và tận hưởng một kỳ nghỉ hè trọn vẹn, ấm áp bên gia đình rồi.

Chúc toàn thể anh chị em đồng nghiệp hoàn thành hồ sơ cuối năm thật nhanh, thật chuẩn để đón một mùa hè rực rỡ! Nếu trong quá trình thao tác trên phần mềm mà hệ thống bị lỗi, không tải được file hoặc không hiện tiêu chí, thầy cô cứ thoải mái để lại bình luận ngay dưới bài viết này, tôi sẽ hỗ trợ giải đáp và đồng hành cùng thầy cô ngay lập tức.

Bài viết chia sẻ dưới góc độ cá nhân trên wesite: lehongminh.vn. Nếu thầy cô có ý kiến đóng góp xin gửi về:

Email: hongminhquangtrung@gmail.com

Zalo: 0942.137.445

Nếu thầy cô nào chưa nắm được cách chuyển minh chứng từ năm học trước sang năm học này, thày cô có thể xem thêm [Cập nhật minh chứng trên phần mềm Temis]