AI giúp giáo viên tiết kiệm thời gian, nhưng không phải lúc nào cũng vậy

Khi AI được xem là “cứu tinh” của giáo viên bận rộn

Trong bối cảnh khối lượng công việc ngày càng nhiều, giáo viên rất dễ kỳ vọng vào AI như một công cụ giúp tiết kiệm thời gian. Soạn bài nhanh hơn, chuẩn bị nội dung thuận tiện hơn, giảm bớt những việc lặp lại – đó là những điều khiến AI trở nên hấp dẫn ngay từ đầu.

Tôi cũng từng tin rằng AI sẽ giúp mình rảnh hơn. Nhưng sau một thời gian sử dụng, tôi nhận ra rằng AI có thể tiết kiệm thời gian, nhưng không phải lúc nào cũng làm được điều đó.

Khi AI giúp rút ngắn khâu chuẩn bị

Ở một số công việc nhất định, AI thực sự mang lại lợi ích rõ ràng. Việc phác thảo ý tưởng, gợi ý nội dung hay hỗ trợ sắp xếp cấu trúc giúp tôi giảm đáng kể thời gian ngồi trước màn hình.

Những lúc đó, tôi cảm thấy AI đúng là một trợ thủ hiệu quả. Thay vì bắt đầu từ con số không, tôi có điểm xuất phát rõ ràng hơn và tập trung nhiều hơn vào việc điều chỉnh cho phù hợp với lớp học của mình.

AI giúp rút ngắn khâu chuẩn bị

Khi thời gian tiết kiệm được lại bị tiêu tốn ở chỗ khác

Tuy nhiên, không phải lúc nào việc dùng AI cũng giúp tiết kiệm thời gian. Có những lúc, tôi phải dành thêm thời gian để đọc lại, chỉnh sửa và cân nhắc xem nội dung đó có thực sự phù hợp với học sinh hay không.

Thậm chí, có khi thời gian chỉnh sửa còn nhiều hơn thời gian tôi tự làm từ đầu. Điều này khiến tôi nhận ra rằng AI không loại bỏ hoàn toàn công sức của giáo viên, mà chỉ chuyển công sức sang một giai đoạn khác.

Khi giáo viên kỳ vọng AI “làm thay”

Một sai lầm mà tôi từng mắc phải là kỳ vọng AI có thể “làm thay” giáo viên. Khi nghĩ như vậy, tôi dễ thất vọng nếu kết quả không đúng như mong muốn.

Thực tế, AI không hiểu bối cảnh lớp học, không nắm được mức độ tiếp thu của học sinh và cũng không cảm nhận được những yếu tố rất đời thường trong giờ học. Vì thế, nếu giao phó quá nhiều cho AI, giáo viên sẽ phải trả giá bằng thời gian chỉnh sửa và điều chỉnh lại.

Thời gian tiết kiệm hay thời gian bị phân mảnh?

Có một điều tôi nhận ra khá rõ: AI có thể giúp tiết kiệm thời gian tổng thể, nhưng lại khiến thời gian làm việc bị phân mảnh. Thay vì tập trung lâu vào một việc, giáo viên chuyển qua lại giữa việc tạo nội dung, kiểm tra, chỉnh sửa và suy nghĩ xem có nên dùng hay không.

Sự phân mảnh này đôi khi khiến tôi cảm thấy mệt hơn, dù tổng thời gian làm việc không tăng lên. Điều này đặc biệt rõ khi giáo viên cố gắng áp dụng AI cho quá nhiều khâu cùng lúc.

Nếu biết cách AI có thể giúp tiết kiệm thời gian tổng thể

Khi AI không phù hợp với mọi tiết học

Không phải tiết học nào cũng cần đến AI. Có những tiết học đơn giản, quen thuộc, việc sử dụng AI không mang lại lợi ích rõ ràng, thậm chí còn làm mất thêm thời gian chuẩn bị.

Khi nhận ra điều này, tôi bắt đầu chọn lọc hơn. Thay vì áp dụng AI một cách đồng loạt, tôi chỉ sử dụng khi thực sự cần hỗ trợ hoặc khi thấy rõ lợi ích cho tiết học đó.

Tiết kiệm thời gian không đồng nghĩa với nâng cao chất lượng

Một điều quan trọng khác là: tiết kiệm thời gian không tự động dẫn đến nâng cao chất lượng dạy học. Nếu thời gian tiết kiệm được không được dùng để quan sát học sinh, điều chỉnh cách dạy hay nghỉ ngơi hợp lý, thì hiệu quả cũng không tăng lên.

Có lúc, dù AI giúp tôi chuẩn bị nhanh hơn, nhưng nếu tôi không đầu tư lại thời gian đó cho lớp học, chất lượng giờ dạy vẫn không cải thiện.

Khi tôi học cách sử dụng AI có chọn lọc

Sau một thời gian thử nghiệm, tôi bắt đầu sử dụng AI có chọn lọc hơn. Tôi xác định rõ mục đích: dùng AI để hỗ trợ ý tưởng, không phải để quyết định toàn bộ nội dung.

Cách tiếp cận này giúp tôi tiết kiệm thời gian một cách thực tế hơn. Tôi không còn kỳ vọng AI sẽ giúp mình rảnh hoàn toàn, mà coi nó như một công cụ giúp làm việc hiệu quả hơn trong một số khâu nhất định.

Vai trò thật sự của giáo viên không thể rút gọn

Dù có AI hay không, vai trò cốt lõi của giáo viên trong lớp học vẫn không thay đổi. Việc quan sát học sinh, điều chỉnh nhịp dạy, tạo không khí lớp học và phản ứng trước những tình huống bất ngờ vẫn đòi hỏi sự hiện diện và kinh nghiệm của con người.

Những công việc này không thể được “tiết kiệm thời gian” bằng công nghệ.

Công nghệ giúp tiết kiệm thời gian rất nhiều

Khi AI trở thành công cụ hỗ trợ hợp lý

Khi đặt AI đúng vị trí, tôi nhận thấy nó thực sự hữu ích. Không phải vì nó làm thay giáo viên, mà vì nó giúp giáo viên dành thời gian cho những việc quan trọng hơn – những việc chỉ con người mới làm được.

Lúc này, AI không còn là gánh nặng hay kỳ vọng quá lớn, mà trở thành một phần hợp lý trong quy trình làm việc.

Tiết kiệm thời gian cần đi cùng với tỉnh táo

AI có thể giúp giáo viên tiết kiệm thời gian, nhưng chỉ khi giáo viên sử dụng nó một cách tỉnh táo và có chọn lọc. Nếu kỳ vọng quá nhiều, AI có thể khiến thời gian bị tiêu tốn theo những cách khác.

Khi hiểu rõ giới hạn của công cụ và vai trò của bản thân, giáo viên sẽ biết lúc nào nên dùng AI và lúc nào nên quay về với những cách làm quen thuộc. Và chính sự cân bằng đó mới giúp việc dạy học trở nên hiệu quả và bền vững hơn.

AI giúp giáo viên tiết kiệm thời gian, nhưng không phải lúc nào cũng vậy