Những hiểu lầm phổ biến của giáo viên khi dùng AI trong dạy học

Khi AI được nhìn như một giải pháp toàn năng

AI xuất hiện trong giáo dục với rất nhiều hứa hẹn: hỗ trợ soạn bài, tạo nội dung nhanh, giúp giờ học sinh động hơn. Trong bối cảnh giáo viên luôn chịu áp lực về thời gian và đổi mới, AI dễ được nhìn như một giải pháp toàn năng.

Tôi cũng từng nhìn AI theo cách đó. Nhưng càng sử dụng, tôi càng nhận ra rằng nhiều hiệu quả chưa đạt được không phải vì AI kém, mà vì những hiểu lầm ban đầu của chính giáo viên.

Hiểu lầm 1: AI càng dùng nhiều thì giờ dạy càng tốt

Một hiểu lầm khá phổ biến là nghĩ rằng áp dụng AI càng thường xuyên thì chất lượng giờ dạy càng cao. Khi suy nghĩ như vậy, giáo viên dễ cố gắng đưa AI vào nhiều tiết học, kể cả khi không thật sự cần thiết.

Thực tế cho thấy, AI chỉ phát huy tác dụng khi được dùng đúng chỗ. Có những tiết học, việc dạy học trực tiếp, chậm rãi và quen thuộc lại mang đến hiệu quả cao hơn nhiều so với việc thêm công nghệ.

Giáo viên ứng dụng nhiều AI làm bài dạy loãng hơn

Hiểu lầm 2: AI có thể thay thế một phần vai trò của giáo viên

Có lúc, tôi từng nghĩ rằng AI có thể “gánh” bớt vai trò của giáo viên trong lớp học. Nhưng rất nhanh sau đó, tôi nhận ra điều này không đúng.

AI không quan sát được nét mặt học sinh, không cảm nhận được bầu không khí lớp học và không thể đưa ra những điều chỉnh mang tính sư phạm ngay tức thì. Vai trò trung tâm của giáo viên trong lớp học là điều không thể thay thế.

Hiểu lầm 3: Nội dung do AI tạo ra luôn phù hợp với học sinh

AI có thể tạo nội dung rất nhanh và khá trôi chảy. Tuy nhiên, nội dung đó mang tính tổng quát và không hiểu rõ đặc điểm cụ thể của từng lớp học.

Nếu giáo viên sử dụng nội dung từ AI mà không điều chỉnh, học sinh có thể gặp khó khăn trong việc tiếp nhận. Điều này dễ dẫn đến cảm giác “có công nghệ nhưng vẫn không hiểu bài”.

Khong phải ứng dụng AI nào cũng hì hợp với học sinh

Hiểu lầm 4: Dùng AI sẽ giúp tiết kiệm thời gian ngay lập tức

Nhiều giáo viên kỳ vọng rằng chỉ cần dùng AI là thời gian chuẩn bị sẽ giảm đáng kể. Trên thực tế, AI chỉ tiết kiệm thời gian khi giáo viên đã quen với cách sử dụng và biết mình cần gì.

Ở giai đoạn đầu, việc kiểm tra, chỉnh sửa và cân nhắc tính phù hợp thường tốn không ít thời gian. Nếu không chuẩn bị tâm thế này, giáo viên rất dễ thất vọng.

Hiểu lầm 5: AI tự động tạo ra sự hứng thú cho học sinh

Một hiểu lầm khác là cho rằng AI sẽ tự động khiến học sinh hứng thú hơn. Thực tế, sự hứng thú của học sinh phụ thuộc rất nhiều vào cách tổ chức lớp học và cách tương tác của giáo viên.

AI chỉ là công cụ hỗ trợ. Nếu giáo viên không tạo được không khí học tập tích cực, công nghệ khó có thể bù đắp được điều đó.

Hiểu lầm 6: Lớp học nào cũng phù hợp để áp dụng AI

Mỗi lớp học có những đặc điểm riêng về nhịp học, khả năng tập trung và mức độ sẵn sàng tiếp nhận cái mới. Khi giáo viên áp dụng AI một cách đồng loạt cho mọi lớp, hiệu quả có thể rất khác nhau.

Có lớp tiếp nhận tốt, nhưng cũng có lớp bị phân tán hoặc mệt mỏi. Điều này cho thấy AI không phải là giải pháp chung cho mọi hoàn cảnh.

Hiểu lầm 7: AI càng hiện diện rõ thì đổi mới càng thành công

Trong một số trường hợp, giáo viên vô thức coi việc AI xuất hiện rõ ràng trong tiết học là dấu hiệu của đổi mới thành công. Nhưng đổi mới không nằm ở mức độ “thấy được”, mà nằm ở mức độ học sinh học được gì.

Những thay đổi nhỏ, ít phô trương nhưng phù hợp với lớp học đôi khi mang lại hiệu quả lớn hơn nhiều so với những đổi mới mang tính hình thức.

Ứng dụng AI hợp lí sx mang lại hiệu quả cao cho tiết dạy

Khi tôi bắt đầu nhìn AI một cách thực tế hơn

Sau khi nhận ra những hiểu lầm này, tôi bắt đầu điều chỉnh cách tiếp cận. Tôi không còn cố gắng đưa AI vào mọi tiết học, mà lựa chọn những lúc thực sự cần hỗ trợ.

Khi coi AI là một công cụ phụ trợ thay vì trung tâm, tôi dạy học nhẹ nhàng hơn và chủ động hơn. AI lúc này không còn gây áp lực, mà trở thành một phần linh hoạt trong quá trình dạy học.

Điều quan trọng là thay đổi cách nghĩ, không phải công cụ

Qua trải nghiệm, tôi nhận ra rằng vấn đề không nằm ở AI, mà nằm ở cách chúng ta kỳ vọng và sử dụng nó. Khi giáo viên hiểu rõ giới hạn của công cụ, việc áp dụng AI sẽ trở nên thực tế và hiệu quả hơn.

AI không cần phải hoàn hảo, và giáo viên cũng không cần phải dùng AI mọi lúc.

Hiểu đúng để dùng đúng

Những hiểu lầm ban đầu là điều khó tránh khi tiếp cận công nghệ mới. Điều quan trọng là giáo viên sớm nhận ra và điều chỉnh cách sử dụng cho phù hợp với lớp học của mình.

Khi hiểu đúng vai trò của AI, giáo viên sẽ dùng đúng lúc, đúng chỗ và đúng mục tiêu. Và khi đó, AI mới thực sự trở thành một trợ thủ hữu ích trong dạy học, thay vì là một áp lực hay kỳ vọng quá lớn.

Tôi đã kỳ vọng quá nhiều vào AI khi mới áp dụng vào lớp học