Tôi đã kỳ vọng quá nhiều vào AI khi mới áp dụng vào lớp học

Khi AI xuất hiện như một lời hứa hẹn hấp dẫn

Lần đầu tiếp cận với AI trong dạy học, tôi thực sự hào hứng. AI được giới thiệu như một công cụ có thể hỗ trợ giáo viên soạn bài nhanh hơn, tạo nội dung sinh động hơn, cá nhân hóa việc học cho học sinh. Trong bối cảnh giáo viên luôn thiếu thời gian, những lời hứa hẹn đó rất dễ tạo ra kỳ vọng lớn.

Tôi cũng không ngoại lệ. Tôi tin rằng AI sẽ giúp mình giải quyết nhiều khó khăn trong lớp học. Và chính vì tin quá nhiều vào điều đó, tôi bắt đầu nhận ra một khoảng cách giữa kỳ vọng ban đầu và thực tế khi áp dụng.

AI được giới thiệu như một công cụ có thể hỗ trợ giáo viên soạn bài nhanh hơn

Khi tôi nghĩ AI có thể thay đổi ngay lập tức lớp học

Ở giai đoạn đầu, tôi kỳ vọng rằng chỉ cần đưa AI vào lớp học, tiết dạy sẽ trở nên hấp dẫn hơn, học sinh sẽ hứng thú hơn và việc dạy học sẽ nhẹ nhàng hơn. Tôi mong đợi sự thay đổi diễn ra nhanh chóng và rõ rệt.

Nhưng khi áp dụng, lớp học không biến chuyển như tôi tưởng. Học sinh vẫn có em tập trung, có em chưa theo kịp. Những khó khăn quen thuộc không tự biến mất chỉ vì có thêm công nghệ hỗ trợ.

Lúc đó, tôi bắt đầu nhận ra rằng AI không phải là chiếc chìa khóa mở mọi cánh cửa.

AI hỗ trợ tốt, nhưng không thay thế được sự quan sát

Một điều tôi sớm nhận thấy là AI có thể hỗ trợ giáo viên rất tốt trong khâu chuẩn bị. Nhưng khi bước vào lớp học, điều quyết định hiệu quả lại là sự quan sát và phản ứng kịp thời của giáo viên.

AI không thể nhận ra ánh mắt lơ đãng của một học sinh. AI cũng không cảm nhận được khi cả lớp bắt đầu mệt hay khi một em cần được động viên thêm. Những điều này chỉ có giáo viên trực tiếp đứng lớp mới cảm nhận được.

AI hỗ trợ tốt, nhưng không thay thế được sự quan sát

Khi kỳ vọng khiến tôi bỏ qua những tín hiệu quan trọng

Vì tin vào AI, có lúc tôi chủ quan hơn trong việc theo dõi phản ứng của học sinh. Tôi nghĩ rằng công cụ đã được chuẩn bị kỹ thì tiết học sẽ ổn. Nhưng thực tế, có những lúc học sinh không theo kịp, trong khi tôi lại mải tập trung vào việc “vận hành” công cụ.

Chính lúc đó, tôi nhận ra rằng kỳ vọng quá nhiều vào AI có thể khiến giáo viên xa rời lớp học nếu không cẩn trọng.

AI không hiểu lớp học như cách giáo viên hiểu

AI có thể xử lý dữ liệu rất nhanh, nhưng nó không hiểu bối cảnh lớp học theo nghĩa con người. Mỗi lớp có một đặc điểm riêng, một nhịp học riêng và những mối quan hệ rất riêng giữa các học sinh.

Những điều này không thể được “lập trình” sẵn. Khi giáo viên kỳ vọng AI sẽ tự động điều chỉnh mọi thứ cho phù hợp với lớp học, họ dễ thất vọng khi kết quả không như mong đợi.

Khi tôi bắt đầu điều chỉnh lại kỳ vọng của mình

Sau một thời gian, tôi chủ động điều chỉnh cách nhìn về AI. Thay vì coi AI là giải pháp toàn diện, tôi xem nó như một công cụ hỗ trợ, có thể dùng lúc cần và bỏ qua khi không phù hợp.

Khi thay đổi cách tiếp cận này, tôi cảm thấy nhẹ nhàng hơn. Tôi không còn áp lực phải “áp dụng cho bằng được”, mà tập trung vào việc xem xét AI có thực sự giúp ích cho tiết học đó hay không.

Hiệu quả không đến từ công cụ, mà từ cách sử dụng

Tôi nhận ra rằng AI chỉ phát huy hiệu quả khi giáo viên sử dụng nó với mục đích rõ ràng. Khi dùng AI để hỗ trợ chuẩn bị nội dung, gợi ý cách tiếp cận hoặc tiết kiệm thời gian, nó thực sự hữu ích.

Nhưng nếu kỳ vọng AI sẽ tự tạo ra sự hứng thú hay thay thế vai trò của giáo viên trong lớp học, hiệu quả sẽ không như mong đợi.

Nếu sử dụng đúng, AI sẽ hỗ trợ tốt cho tiết học

Những giới hạn mà tôi học được khi dùng AI

Qua trải nghiệm, tôi học được rằng AI có những giới hạn rất rõ:

• Không thể thay thế sự tương tác trực tiếp
• Không thể hiểu cảm xúc và tâm lý học sinh
• Không thể tự điều chỉnh theo bối cảnh lớp học

Nhận ra những giới hạn này giúp tôi sử dụng AI tỉnh táo hơn và phù hợp hơn.

Khi AI trở thành trợ thủ thay vì gánh nặng

Khi không còn đặt quá nhiều kỳ vọng, AI bắt đầu phát huy đúng vai trò của nó. Tôi dùng AI như một trợ thủ thầm lặng, giúp giảm bớt khối lượng công việc phía sau lớp học, để tôi có thêm thời gian tập trung vào học sinh.

Lúc này, AI không còn là trung tâm của tiết học, mà lớp học và người học mới là trung tâm.

Bài học tôi rút ra sau trải nghiệm đầu tiên với AI

Bài học lớn nhất tôi rút ra là: công nghệ không thể thay thế tư duy sư phạm. AI có thể hỗ trợ, nhưng không thể quyết định chất lượng dạy học thay cho giáo viên.

Khi giáo viên hiểu rõ vai trò của mình và đặt AI đúng vị trí, việc áp dụng công nghệ sẽ trở nên hiệu quả và bền vững hơn.

Giảm kỳ vọng để tăng hiệu quả

Nhìn lại, tôi biết ơn giai đoạn đã kỳ vọng quá nhiều vào AI, vì nhờ đó tôi hiểu rõ hơn giới hạn và giá trị thực sự của công cụ này. Khi giảm bớt kỳ vọng, tôi sử dụng AI tỉnh táo hơn, linh hoạt hơn và hiệu quả hơn.

AI không phải là phép màu cho lớp học. Nhưng nếu được dùng đúng cách, đúng lúc, nó có thể trở thành một trợ thủ đáng tin cậy trong hành trình dạy học của giáo viên.

Những hiểu lầm phổ biến của giáo viên khi dùng AI trong dạy học