Làm thế nào để có những bài tập cuối tuần hấp dẫn học sinh.

Khi mình nhận ra bài tập cuối tuần đang làm giảm sự háo hức của học sinh

Có một buổi chiều thứ Sáu, mình vừa phát xong bài tập cuối tuần cho lớp thì một cậu học trò ngồi bàn cuối khẽ thở dài. Không phải thở dài kiểu lười biếng, mà là kiểu… mệt mỏi. Mình nghe thấy em thì thầm với bạn bên cạnh:
“Lại bài tập nữa hả? Cuối tuần con chỉ muốn được nghỉ.”

Câu nói ấy không hề to, nhưng lại khiến mình suy nghĩ suốt cả buổi chiều hôm đó. Mình vẫn luôn tin rằng bài tập cuối tuần là cần thiết, để các con ôn lại kiến thức, rèn thói quen học tập. Nhưng nếu chính những bài tập ấy lại khiến học sinh cảm thấy áp lực, chán nản, thì liệu mình có đang làm đúng?

Thú thật, đã có một thời gian dài mình giao bài tập cuối tuần theo thói quen. Tuần nào cũng vậy, mở sổ, chép bài, phát cho học sinh, xong là thấy… yên tâm. Chỉ đến khi nhìn thấy ánh mắt thiếu hào hứng của các con, mình mới bắt đầu tự hỏi: bài tập cuối tuần có nhất thiết phải khiến học sinh mệt mỏi như thế không?

Và đó là lúc mình bắt đầu một hành trình điều chỉnh, thử – sai – học lại, để tìm cách làm cho bài tập cuối tuần trở nên nhẹ nhàng và hấp dẫn hơn.

---

Bối cảnh & lý do mình muốn chia sẻ câu chuyện này

Mình dạy tiểu học, chủ nhiệm lớp, và gần như tuần nào cũng phải giao bài tập cuối tuần. Môn mình phụ trách không ít, nên bài tập cũng khá đa dạng. Trước đây, mình luôn nghĩ rằng: “Càng làm nhiều, học sinh càng nhớ bài.”

Nhưng thực tế thì khác. Nhiều học sinh làm bài trong trạng thái đối phó. Có em chép bài cho xong, có em làm qua loa, có em để đến tối Chủ nhật mới vội vàng làm cho kịp.

Mình nhận ra rằng, khó khăn lớn nhất của học sinh không phải là bài tập khó hay dễ, mà là cảm giác bị chiếm mất thời gian nghỉ ngơi. Cuối tuần với các con là thời gian chơi, thời gian gia đình, thời gian được là chính mình. Nếu bài tập cuối tuần không đủ hấp dẫn, các con sẽ xem đó là “gánh nặng”.

Chính vì vậy, mình muốn chia sẻ lại quá trình mình đã thay đổi cách giao bài tập cuối tuần, không phải để khẳng định cách mình làm là tốt nhất, mà để kể lại những gì mình đã trải qua, đã vấp váp và đã học được.

---

Những ngày đầu: mình từng giao bài tập cuối tuần theo đúng… thói quen

Mình đã làm gì khi chưa thay đổi?

Trước đây, bài tập cuối tuần của lớp mình thường khá quen thuộc: làm một số bài trong sách, viết đoạn văn, làm bài tập toán tương tự trên lớp. Mình chọn bài với suy nghĩ rất đơn giản: “Cái này học rồi, làm thêm cho chắc.”

Mình không hỏi học sinh cảm thấy thế nào. Mình cũng không để ý xem các con làm bài trong tâm thế gì. Chỉ cần sáng thứ Hai thu đủ vở, mình đã thấy… hoàn thành nhiệm vụ.

Phản ứng của học sinh mà mình từng bỏ qua

Học sinh vẫn làm bài, nhưng ít khi chủ động hỏi lại. Có em làm sai rất nhiều lỗi giống nhau, chứng tỏ các con làm trong trạng thái vội vàng. Có em nộp bài nhưng nét chữ cẩu thả, khác hẳn khi làm bài trên lớp.

Lúc đó, mình chỉ nghĩ là do các con chưa chăm. Bây giờ nhìn lại, mình mới thấy: mình đã không đặt mình vào vị trí của học sinh.

---

Cú “chạm” khiến mình quyết định thay đổi cách ra bài tập cuối tuần

Một lần họp phụ huynh khiến mình suy nghĩ lại

Trong một buổi họp phụ huynh, có một phụ huynh chia sẻ rất nhẹ nhàng:
“Cô ơi, cuối tuần cháu làm bài đến tối muộn, nên cũng mệt.”

Không phải lời than phiền, không trách móc, nhưng mình nghe mà thấy áy náy. Mình chợt nhận ra, bài tập cuối tuần không chỉ ảnh hưởng đến học sinh, mà còn ảnh hưởng đến cả nhịp sinh hoạt của gia đình các con.

Mình bắt đầu đặt câu hỏi cho chính mình

• Bài tập này có thật sự cần làm vào cuối tuần không?

• Nếu là mình, mình có muốn làm bài tập như vậy không?

• Có cách nào để học sinh vẫn ôn bài mà không cảm thấy nặng nề?

Chính những câu hỏi đó đã kéo mình ra khỏi lối mòn quen thuộc.

---

Trải nghiệm đầu tiên khi mình thử “làm khác” bài tập cuối tuần

Mình đã làm gì?

Tuần đó, mình quyết định giảm số lượng bài tập. Nhưng quan trọng hơn, mình thay đổi cách giao bài. Thay vì chỉ ghi bài, mình nói với học sinh:
“Cuối tuần này, cô muốn các con vừa học, vừa chơi.”

Mình giao một bài tập yêu cầu học sinh quan sát một việc quen thuộc trong gia đình, rồi kể lại bằng lời của mình. Không dài, không chấm điểm nặng nề.

Học sinh phản ứng ra sao?

Phản ứng đầu tiên là… bất ngờ. Có em hỏi lại:
“Cô ơi, vậy có cần viết nhiều không?”
Khi mình trả lời: “Viết vừa đủ để con thấy vui”, cả lớp cười lên.

Thứ Hai tuần sau, mình nhận được những bài làm rất khác. Có bài viết còn sai chính tả, câu văn chưa tròn, nhưng mình đọc thấy được sự hứng thú và thật thà của học sinh.

Điều chưa ổn và cách mình điều chỉnh

Tuy nhiên, cũng có em làm rất sơ sài, vì nghĩ là “bài cho vui”. Mình nhận ra rằng, nếu không nói rõ mục đích, học sinh sẽ hiểu lệch. Từ đó, mình học cách giải thích rõ hơn: bài tập nhẹ nhưng không phải làm cho có.

---

Khi mình bắt đầu kết hợp bài tập cuối tuần với đời sống thật của học sinh

Mình đã thử đưa cuộc sống vào bài tập

Thay vì bài tập tách rời, mình yêu cầu học sinh quan sát đường đi học, ghi lại điều mình thấy an toàn hoặc chưa an toàn. Có em kể chuyện bị xe máy bấm còi phía sau, có em kể chuyện được người lớn nhắc nhở.

Phản ứng của học sinh

Học sinh kể rất nhiều. Có em còn nói:
“Con kể cho ba mẹ nghe luôn đó cô.”

Lúc đó, mình thấy rõ: khi bài tập chạm vào đời sống, học sinh không còn cảm giác “bị học”, mà là đang chia sẻ.

Điều mình vẫn đang điều chỉnh

Không phải bài nào cũng phù hợp với mọi học sinh. Có em sống ở môi trường rất khác. Mình học cách linh hoạt hơn, cho phép học sinh chọn cách thể hiện phù hợp với hoàn cảnh của mình.

---

Những điều mình rút ra sau một thời gian thay đổi bài tập cuối tuần

Sau một thời gian, mình nhận thấy:

• Học sinh ít than thở về bài tập hơn

• Các con làm bài với tâm thế thoải mái hơn

• Mối quan hệ giữa mình và học sinh gần gũi hơn

Tất nhiên, không phải tuần nào bài tập cũng “thành công”. Có tuần mình vẫn thấy bài chưa ổn, học sinh chưa hứng thú. Nhưng thay vì quay lại cách cũ, mình chọn điều chỉnh dần dần.

---

Một vài lưu ý cho giáo viên mới khi muốn làm bài tập cuối tuần hấp dẫn hơn

Từ trải nghiệm cá nhân, mình thấy người mới thường dễ mắc những điều này:

Giao bài tập quá nhiều vì sợ học sinh quên kiến thức.
Nghĩ rằng bài tập càng khó thì càng tốt.
Quên mất rằng cuối tuần là thời gian nghỉ ngơi của học sinh.

Mình nghĩ, chỉ cần bắt đầu bằng việc đặt mình vào vị trí của học sinh, mọi thứ sẽ dần rõ ràng hơn.

---

Kết luận: Bài tập cuối tuần không chỉ để học, mà để nuôi dưỡng cảm xúc học tập

Giờ đây, mỗi khi chuẩn bị bài tập cuối tuần, mình không còn hỏi: “Giao bao nhiêu bài là đủ?” mà hỏi: “Bài này có khiến học sinh muốn làm không?”

Mình hiểu rằng, bài tập cuối tuần không chỉ là công cụ củng cố kiến thức, mà còn là cách mình giữ cho các con sự hứng thú với việc học. Một bài tập nhẹ nhàng, gần gũi đôi khi mang lại hiệu quả lâu dài hơn rất nhiều so với những trang bài dày đặc.

Mình chia sẻ câu chuyện này không phải để nói rằng mình đã làm tốt, mà để nhắc bản thân luôn tỉnh táo trước những thói quen tưởng như vô hại. Nếu bạn cũng đang loay hoay với bài tập cuối tuần, hy vọng những trải nghiệm này sẽ giúp bạn có thêm một góc nhìn khác, nhẹ nhàng hơn.