Khi những thước phim hoạt hình bằng AI đánh thức sự tự tin của đứa trẻ lớp 2

    Tôi vẫn nhớ như in buổi sáng ngày khai giảng năm học đó. Nhìn những ánh mắt ngơ ngác, có em còn ôm chặt lấy vạt áo mẹ không chịu buông, tôi biết hành trình đồng hành cùng những cô cậu học trò lớp     Hai này sẽ là một thử thách không hề nhỏ. Lớp Hai – cái lứa tuổi đã đi qua những bỡ ngỡ ban đầu của lớp Một, nhưng để bước vào một môi trường học tập có nền nếp, đòi hỏi sự tập trung và tính tự lập cao   hơn, các em vẫn là những chú chim non dễ bị tổn thương.

     Khả năng tự nhận thức và điều chỉnh cảm xúc của trẻ ở độ tuổi này còn rất hạn chế. Nếu mỗi ngày đến lớp, tôi cứ bước lên bục giảng với cuốn sách giáo khoa, đọc chép hoặc truyền đạt theo những phương pháp truyền thống gò bó, các em sẽ rất nhanh rơi vào trạng thái mệt mỏi, chán nản. Đáng sợ hơn cả là sự tiếp thu thụ động – những cái đầu cúi gục, những cánh tay không bao giờ dám giơ lên vì sợ sai, sợ bị chú ý. Tôi luôn tự hỏi: Làm thế nào để mỗi giờ học không còn là một áp lực, mà là một không gian nơi các em được là chính mình, tự tin và tràn đầy hứng khởi?

Câu trả lời đã đến với tôi trong một đêm muộn mò mẫm trên các diễn đàn công nghệ, khi tôi vô tình biết đến sức mạnh của Trí tuệ nhân tạo (AI). Không phải những điều gì đó quá vĩ mô, tôi nhận ra AI có thể trở thành một người trợ lý đắc lực giúp tôi hiện thực hóa những ý tưởng giáo dục, biến những bài học đạo đức khô khan thành những câu chuyện hoạt hình sống động, chạm thẳng vào trái tim con trẻ.

Tôi đã vận dụng AI để tạo câu chuyện thỏ trắng 

Hành trình bước qua "vùng an toàn" và cái bắt tay với AI

Nói thật, tôi không phải là một người giỏi công nghệ. Những ngày đầu nghe đến ChatGPT, CanvaAI, Haluoai hay Vber, tôi thấy chúng xa lạ và có phần đáng sợ. Tôi tự hoài nghi bản thân: "Mình là giáo viên tiểu học, suốt ngày phấn trắng bảng đen, liệu có thể làm được phim hoạt hình không?". Nhưng nhìn những đứa trẻ nhút nhát ngồi dưới lớp, tôi biết mình phải thay đổi. Tôi không thể đòi hỏi học sinh tự tin nếu chính bản thân người thầy không dám bước ra khỏi vùng an toàn của mình.

Tôi bắt đầu những bước đi chập chững đầu tiên. Tôi dùng ChatGPT để cùng lên ý tưởng và xây dựng kịch bản. Thay vì viết những lời thoại dài dòng, tôi "ra lệnh" cho AI: “Hãy đóng vai một chuyên gia tâm lý trẻ em, viết cho tôi một kịch bản phim hoạt hình 3 phút dành cho học sinh lớp Hai, lời thoại ngắn gọn, dễ thương, nói về lòng dũng cảm khi giơ tay phát biểu”. Thật kỳ diệu, chỉ trong vài giây, AI đã cho tôi một khung kịch bản hoàn chỉnh với những thông điệp vô cùng gần gũi.

Từ kịch bản đó, tôi chuyển sang CanvaAI và Haluoai để tạo hình nhân vật và bối cảnh. Tôi muốn những nhân vật hoạt hình của mình phải thật sự sinh động, những chú thỏ, chú gấu phải có đôi mắt biết nói, biểu cảm ngộ nghĩnh để thu hút sự chú ý của trẻ ngay từ cái nhìn đầu tiên. Cuối cùng, tôi dùng Vber để xử lý âm thanh, lồng tiếng và ghép nhạc nền.

Mỗi video tôi làm ra chỉ kéo dài từ 2 đến 4 phút. Đó là khoảng thời gian "vàng" đối với sự tập trung của một đứa trẻ lớp Hai. Quá ngắn thì chưa kịp hiểu, quá dài thì các em sẽ phân tán chú ý. Với hình ảnh sắc nét, âm thanh dễ thương và lời thoại giản dị, tôi đã có trong tay một "vũ khí bí mật" để bước vào những tiết học trải nghiệm, giờ sinh hoạt lớp, hay thậm chí là những phút khởi động đầu ngày.

Chuyện về "Chú thỏ trắng" và những phép màu trên bục giảng

Tôi vẫn nhớ tuần học thứ ba của học kỳ, khi không khí lớp học có dấu hiệu trầm xuống vì bài vở bắt đầu nhiều lên. Đầu giờ sinh hoạt, tôi không vội trách phạt những em chưa làm bài, cũng không nhắc nhở nền nếp bằng những lời nghiêm khắc. Tôi tắt đèn điện, bật màn hình máy chiếu và bảo: “Hôm nay, cô có một người bạn mới muốn giới thiệu với cả lớp”.

Màn hình hiện lên câu chuyện “Chú thỏ trắng ngoan ngoãn”. Đó là câu chuyện kể về chú thỏ trắng trong buổi đầu tiên đến lớp. Vì quá sợ hãi, chú không dám bước chân vào cửa, chỉ đứng nép một góc ngoài hành lang, đôi mắt rơm rớm nước. Nhưng rồi, cô giáo hươu cao cổ đã bước đến, dịu dàng dắt tay chú vào lớp, xếp cho chú ngồi cạnh thỏ nâu – một người bạn vô cùng thân thiện. Nhờ sự ấm áp của cô và sự chào đón của bạn, thỏ trắng đã lau nước mắt, tự tin ngồi học chăm chỉ và cuối buổi còn được nhận phiếu khen.

Khi thước phim khép lại, cả lớp im phăng phắc, những đôi mắt tròn xoe vẫn nhìn chăm chú lên màn hình. Tôi nhẹ nhàng bước xuống, ngồi ngang tầm mắt với các em và đặt câu hỏi: “Nếu là con, con sẽ học được điều gì từ bạn thỏ trắng?”, “Điều gì trong câu chuyện khiến con cảm thấy thích nhất?”.

Một khoảng lặng ngắn trôi qua. Và rồi, một cánh tay rụt rè giơ lên. Đó là Nam, cậu bé từ đầu năm đến giờ hầu như không bao giờ nói một câu nào trên lớp, lúc nào cũng cúi gầm mặt mỗi khi tôi đi ngang qua. Nam lý nhí nói: “Thưa cô, con thích lúc cô giáo dắt tay bạn thỏ vào lớp ạ. Vì ngày đầu tiên đi học, con cũng sợ như thế, nhưng cô cũng đã dắt tay con”.

Tôi sững người. Tôi không ngờ một đoạn video ngắn do AI hỗ trợ xúc tiến lại có thể chạm sâu vào ký ức và cảm xúc của một đứa trẻ đến thế. Sau câu trả lời của Nam, không khí lớp học như được cởi trói. Các em tranh nhau giơ tay chia sẻ. Có em bảo thích thỏ nâu vì thỏ nâu đã cho thỏ trắng mượn bút, có em lại tự tin dõng dạc: “Từ mai con không sợ đứng lên bảng làm bài nữa đâu, vì con cũng dũng cảm như thỏ trắng mà!”.

Nhìn những cánh tay giơ cao, nhìn những khuôn mặt rạng rỡ, tôi biết mình đã thành công. Công nghệ AI không hề vô tri, nó đã trở thành chiếc cầu nối bằng vàng để dẫn lối cho những cảm xúc chân thật nhất của học trò được bày tỏ.

Tạo Video bằng AI không khó và có tác dụng rất tốt vì học sinh thích xem

Sức mạnh chuyển hóa: Từ những thước phim đến thực tế lớp học

Việc ứng dụng AI trong công tác chủ nhiệm của tôi không dừng lại ở việc giáo viên làm cho học sinh xem. Khi các em đã quen với các nhân vật, tôi bắt đầu nâng cấp giải pháp bằng cách cho học sinh tham gia vào quá trình xây dựng nội dung câu chuyện.

Trong các giờ sinh hoạt cuối tuần, thay vì những bài tổng kết khô khan theo kiểu phê bình và tuyên dương, tôi chia lớp thành các nhóm nhỏ. Tôi đưa ra một tình huống thực tế vừa xảy ra trong tuần, ví dụ: “Hai bạn trong lớp tranh giành nhau một chiếc bút chì và lỡ làm gãy nó”. Sau đó, tôi lắng nghe các em thảo luận về cách giải quyết. Tôi ghi lại những ý tưởng ngây ngô nhưng đầy tính nhân văn của các em, rồi tối về, tôi nhập chính những ý tưởng đó vào AI để tạo thành một bộ phim ngắn cho tuần sau.

Khi thấy những câu chuyện của chính mình, những lời nói của chính mình được "hoạt hình hóa" trên màn hình, học sinh của tôi phấn khích tột độ. Các em thấy mình được tôn trọng, thấy tiếng nói của mình có giá trị. Điều này tạo ra một động lực tinh thần to lớn, thúc đẩy các em luôn hướng tới những hành vi tích cực.

Qua một học kỳ kiên trì áp dụng, tôi chứng kiến một sự thay đổi kỳ diệu trong lớp học của mình:

• Sự tự tin được đánh thức: Những học sinh từng nhút nhát, sợ sệt nay đã chủ động giơ tay phát biểu. Các em không còn sợ sai, vì các em hiểu rằng mỗi nhân vật hoạt hình trên màn hình cũng từng mắc sai lầm và quan trọng là biết đứng dậy sau những sai lầm đó.
• Tương tác lớp học bùng nổ: Giờ học không còn là không gian một chiều của giáo viên. Nó trở thành một cuộc đối thoại mở đầy ắp tiếng cười và những góc nhìn sáng tạo của con trẻ.
• Sự thấu hiểu và gắn kết: Các em biết quan tâm đến cảm xúc của nhau hơn, biết bao dung và sẻ chia với bạn bè xung quanh, đúng như tinh thần của những câu chuyện nhân văn mà AI đã giúp tôi truyền tải.

Khi tôi chiếu video, các em chăm chú quan sát và có thay đổi lớn

Lời kết cho một hành trình sáng tạo không mệt mỏi

Nhìn lại chặng đường đã qua, tôi nhận ra rằng việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong giáo dục tiểu học không phải là điều gì đó quá xa vời hay khô khan. Bản chất của công nghệ chỉ là công cụ, còn linh hồn của bài học chính là tình yêu thương và sự thấu hiểu của người thầy. AI đã giúp tôi giải phóng sức lao động sáng tạo, biến những ý tưởng trong đầu thành hình ảnh trực quan, sinh động để chạm đến thế giới tâm hồn nhạy cảm của học sinh lớp Hai.

Một lớp học hạnh phúc không phải là nơi có những học sinh đạt điểm số tuyệt đối, mà là nơi mỗi đứa trẻ đều cảm thấy an toàn, tự tin và được khích lệ phát triển theo cách của riêng mình. Với tôi, trí tuệ nhân tạo không chỉ là một giải pháp công nghệ hiện đại, hấp dẫn mà nó thực sự là một người bạn đồng hành, giúp tôi xây dựng nên một lớp học nhân văn, sáng tạo và đầy ắp những tiếng cười hứng khởi của tuổi thơ.

Bài viết chia sẻ dưới góc độ cá nhân trên wesite: lehongminh.vn. Nếu thầy cô có ý kiến đóng góp xin gửi về:

Email: hongminhquangtrung@gmail.com

Zalo: 0942.137.445

Mình luôn lắng nghe ý kiến từ các bạn đồng nghiệp.

Xem thêm: Cách giúp học sinh lớp 1 tự tin khi đến lớp

Xem thêm: Cách cập nhật minh chứng trên Temis

Xem thêm: "Em yêu biển đảo quê hương" - Trò chơi PowerPoint biến 5 phút khởi động hấp dẫn học sinh